لیکن پلان یک بیماری التهابی مزمن و نسبتا ناشایع با پاتوژنز ناشناخته است که معمولا باعث درگیری پوست، ناخن ها و سطوح مخاطی می شود. علی رغم طبقه بندی مری به عنوان یک سطح مخاطی، درگیری مری در این بیماری به صورت نادر گزارش شده است. لیکن پلان مری (esophageal lichen planus)به صورت شایع در زنان میانسال و با علایمی همچون دیسفاژی و ادینوفاژی تظاهر می یابد. در این مقاله به معرفی خانم میانسالی پرداخته می شود که با شکایت دیسفاژی پیش رونده نسبت به غذای جامد به کلینیک گوارش مراجعه کرد. بیمار تحت اقدامات تشخیصی از جمله آندوسکوپی فوقانی قرار گرفت که بیانگر وجود تنگی شدید در محل یک سوم فوقانی و میانی مری بود. بیمار به علت تنگی های مکرر چندین نوبت تحت دیلاتاسیون قرار گرفت که هر بار تاثیر آن خفیف و گذرا بود و در بیوپسی های مکرر مری فقط فیبروز گزارش می شد. با توجه به یافته های بالینی و اندوسکوپیک و با شک به لیکن پلان، بیمار تحت بیوپسی داخل لب قرار گرفت که تشخیص لیکن پلان تایید شد. باتوجه به عود مکرر تنگی در این ناحیه، همراه با آغاز استروییدتراپی، استنت فولی کاورد removable به مدت 4 هفته برای بیمار تعبیه شد. بیمار به مدت 2 سال تحت فالوآپ قرار داشت و تنگی عود نکرد.

سابقه و هدف: ضایعات پیگمانته با تظاهرات متفاوتی به شکل فوکال، مولتی فوکال و منتشر بروز پیدا می کنند و هم چنین می توانند علامتی از یک بیماری سیستمیک باشند. این ضایعات شیوع قابل ملاحظه ای در ناحیه سر و گردن دارند. هدف این مطالعه تعیین فراوانی ضایعات پیگمانته در ناحیه سر و گردن در بیماران ارجاعی به بیمارستان رازی تهران بود. مواد و روش ها: مطالعه توصیفی مقطعی بر روی 3000 پرونده در آرشیو بیمارستان رازی تهران در سال های 2018 و 2019 انجام شد. تمامی ضایعات پیگمانته ای که در افراد زیر 18 سال بودند، جدا شده و از نظر متغیرهای سن، جنس، مکان و تشخیص هیستوپاتولوژی بررسی شدند. داده ها با استفاده از نسخه 26 برنامه SPSS و با آزمون های آماری Chi-square و T-test آنالیز شدند. سطح معنی داری آزمون های آماری کمتر از 0. 05 در نظر گرفته شد. یافته ها: در کل 138 بیمار زیر 18 سال با ضایعات پیگمانته یافت شد. (4/6%) 56 بیمار مذکر (40. 6%) و 82 بیمار مونث (59. 4%) بودند. میانگین سنی بیماران 4/6 ± 11/1 سال گزارش شد. در این بین، ضایعات compound nevusو intradermal nevus بیشترین شیوع را داشتند. بیشترین مکان های درگیر به ترتیب گونه (29. 7%)، بینی (16. 7%) و سر (15. 9%) بودند. در مجموع 6 مورد ضایعه پیگمانته بدخیم یافت شد (4. 3%). نتیجه گیری: شایعترین ضایعات پیگمانته در افراد زیر 18 سال خال ها می باشند و گونه شایعترین محل داخل دهانی جهت بروز آنها بود.

گانگلیونوروبلاستوم تومورهای بدخیمی هستند که از نظر درجه تمایز حد واسط نوروبلاستوم و گانگلیونوروم می باشند. این تومورها بیشتر در کودکان و در امتداد زنجیره اعصاب سمپاتیک و بندرت در نواحی خارج آن مشاهده می شود. از نظر علایم بالینی و در روش های مختلف پرتونگاری قابل افتراق با تومورهای خوش خیم و بدخیم دیگر ناحیه مبتلا نمی باشد.در این گزارش یک مورد نادر از این تومور که در یک دختر 16 ساله همراه با اختلال رشد و بلوغ جنسی و پیگمانتاسیون وسیع میکروسکوپی همراه بود معرفی می گردد.

مقدمه: ملانومای مخاط دهان، بدخیمی نادر با تمایل به متاستاز و تهاجم موضعی بافتی با سرعت بالاتری نسبت به سایر تومورهای بدخیم حفره دهان می باشد. ملانومای بدخیم حفره دهان، 8%-2/0 از همه موارد ملانوماهای گزارش شده را شامل می شود. تومور تقریباً در مخاط دهانی ماگزیلا 4 برابر شایعتر بوده و محل درگیری معمولا در کام یا لثه آلوئولار می باشد. توده در مراحل اولیه بدون علامت بوده و با تأخیر در تشخیص، علائمی همچون تورم، زخم، خونریزی و یا لقی دندان مشاهده می شود. پروگنوز تومور در مراحل پیشرفته بسیار ضعیف می باشد. گزارش مورد: بیمار خانم 35 ساله با شکایت از ضایعه در قسمت خلف سمت راست مندیبل از 4 ماه قبل مراجعه کرده بود. در معاینه داخل دهانی یک توده اگزوفیتیک باکولینگوالی بدون پایه به رنگ سیاه تا خاکستری دیده می شد. در بیوپسی انسیژنال از ضایعه تشخیص هیستوپاتولوژی، ملانومای بدخیم دهانی بود. نتیجه گیری: اغلب ملانوماهای دهانی بدون علامت و بزرگ بوده و تشخیص تا تظاهر علائم به تأخیر می افتد. با توجه به موارد ذکر شده در تشخیص افتراقی ملانومای بدخیم دهانی، در ضایعات مشکوک تاریخچه دقیق و معاینه بالینی کامل و پیگیری ضایعه از سوی دندانپزشک ضرورت می یابد. تشخیص زودهنگام شامل معاینه داخل دهانی دقیق، بیوپسی زود هنگام از توده های پیگمانته و غیرپیگمانته مشکوک می باشد تکنیکهای پیشرفته جراحی و مداخلات کموتراپی، رادیوتراپی، ایمونوتراپی و درمان ترکیبی می تواند در کمک به بیماران مبتلا به ملانوم دهانی مفید واقع گردد.

زمینه و هدف: با توجه به اینکه آسیب شناسی ضایعات پیگمانته از خوش خیم تا بدخیم متغیر است، در دسترس بودن داده ها در مورد شیوع، ویژگی های بالینی و عوامل مرتبط با ضایعات پیگمانته دهان می تواند به دندانپزشکان در تشخیص کمک کند. از آنجایی که تاکنون مطالعه ای در زمینه پیگمانتاسیون مخاط دهان در شهر قم صورت نگرفته است، مطالعه حاضر با هدف بررسی شیوع و فاکتورهای مرتبط با پیگمانتاسیون مخاط دهان انجام شد. روش بررسی: مطالعه حاضر در ارتباط با 2000 نفر از بیماران مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی و درمانگاه سلامت قم انجام شد. تمام افراد از نظر وجود یا عدم وجود ضایعات پیگمانته مورد معاینه قرار گرفتند و فرم اطلاعاتی شامل: مشخصات دموگرافیک، ویژگی های بالینی ضایعه پیگمانته و تاریخچه پزشکی تکمیل گردید. سپس داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 20 و آزمون های آماری کای اسکویر و t مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: در مجموع، 496 نفر (8/24 درصد) پیگمانتاسیون دهانی داشتند که پیگمانتاسیون فیزیولوژیک (4/46 درصد) شایع ترین دلیل پیگمانتاسیون بود و پس از آن پیگمانتاسیون التهابی (2/28 درصد)، ملانوزیس سیگاری (1/11 درصد)، آمالگام تاتو (2 درصد)، ملانوزیس دارویی (8/1 درصد)، پیگمانتاسیون ناشی از بیماری سیستمیک (1 درصد) و بارداری (4/0 درصد) قرار داشتند. در این مطالعه ارتباط آماری معناداری بین استعمال دخانیات و مصرف دارو با پیگمانتاسیون دهانی مشاهده شد (05/0>P). نتیجه گیری: فراوانی ضایعات پیگمانته در این مطالعه 8/24 درصد برآورد گردید. شیوع پیگمانتاسیون منتشر بیشتر از کانونی و شیوع ضایعات پیگمانته ماکولر بیشتر از ضایعات پیگمانته ندولر بود. شایع ترین محل پیگمانتاسیون در لثه به ویژه در ناحیه لثه چسبنده بود.

بیماری Bowen پیگمانته که بدخیمی سلول های سنگفرشی به صورت in situ است، به ندرت در بیماران سفیدپوست گزارش شده است. ما یک مورد از این بیماری را بر روی نوک انگشت چهارم (حلقه) دست راست یک خانم 20 ساله با پوست نوع III گزارش می کنیم که از نظر بالینی شبیه به ملانومای بدخیم سطحی بود. تشخیص صحیح و تعیین منشا غیر ملا نوسیتیک ضایعه تنها به وسیله امتحان بافت شناسی ممکن است، اگرچه بررسی درموسکوپیک هم می تواند کمک کننده باشد.به رغم نادر بودن، بیماری Bowen پیگمانته را باید در تشخیص افتراقی، ملانومای بدخیم در نظر داشت.

مقدمه: ضایعات ادونتوژنیک داخل استخوانی پیگمانته، ضایعات نادری هستند که تاکنون در منابع انگلیسی زبان 47 مورد از آنها گزارش شده است. در این میان Pigmented calcifying cystic odontogenic tumor شایع ترین نوع این ضایعات است که پیشتر تحت عنوان Calcifying odontogenic cyst  شناخته می شد و تا به حال 20 مورد از آن گزارش شده است.گزارش مورد: بیمار یک مرد نوزده ساله دارای یک تورم استخوانی دردناک در ناحیه قدام فک بالا در سمت راست با گسترش به ریم اوربیتال، مشکلات بینایی و سردرد بود. با توجه به نمای رادیوگرافیک، بررسی میکروسکوپی، رنگ آمیزی اختصاصی و ایمونوهیستوشیمیایی، تشخیص Pigmented calcifying cystic odontogenic tumor associated with odontoma  داده شد.نتیجه گیری: با توجه به خاستگاه مشترک ملانوسیت ها و دنتال لامینا از نئورال کرست، حضور ملانوسیت ها و ملانین در ضایعه اخیر قابل توجیه است؛ هر چند تاکنون نقشی برای آن در رفتار بیولوژیک و پیش آگهی مطرح نشده است. این مورد نیز به موارد نادر ضایعات ادونتوژنیک پیگمانته گزارش شده، اضافه خواهد شد.

سینوویت ویلوندولر پیگمانته تومور خوش خیمی است که از سینوویو مفصل و غلاف تاندون منشا می گیرد و علیرغم خوش خیم بودن، میزان عود آن زیاد است. شایع ترین محل درگیری در زانو است و رخداد این عارضه در پا به خصوص ناحیه فور فوت فوق العاده نادر است، لذا در اغلب موارد با تاخیر تشخیص داده می شود. مورد معرفی شده در اینجا خانم خانه دار 42 ساله ای است که مدت یک سال و نیم دچار درد و مشکل در پای راست بوده است که به درمان های کنسرواتیو به هیچ وجه پاسخ نداده است. وجود خوردگی استخوان و دقت در وجود سینوویت مفصل متاتارسوفالانژیال شست پا ما را به این تشخیص مشکوک نمود. عمل جراحی انجام و ضایعه به طور کامل برداشته شد و نتیجه پاتولوژی نیز تشخیص سینوویت ویلوندولر پیگمانته را تایید کرد. به نظر می رسد برای جلوگیری از تاخیر در تشخیص و کم شدن شانس موفقیت عمل جراحی در موارد سینوویت مزمن باید حتما این عارضه را مد نظر داشت.

مقدمه و اهداف: مطالعات اپیدمیولوژیک طیف وسیعی از شیوع ضایعات پیگمانته را در نقاط مختلف جهان و ایران نشان داده اند. هدف مطالعه تعیین توزیع فراوانی ضایعات پیگمانته منتشر دهانی در بیماران مراجعه کننده به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی اصفهان در سه ماهه اول 1398 بود. روش کار: مطالعه توصیفی مقطعی روی 303 بیمار مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی اصفهان در سه ماهه اول سال 1398 به صورت سرشماری انجام شد. اطلاعات جمعیت شناختی، محل ضایعه، نوع ضایعه در لیستی ثبت شد. اطلاعات توسط SPSS نگارش 22 و با آزمون های Chi square، Mann-Whitney، Fisher's Exact و ضریب همبستگی spearman مورد آنالیز قرار گرفتند. سطح معنی داری آزمون های آماری کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد. یافته ها: در مطالعه 303 بیمار بررسی شد. 93 نفر(69/30 درصد) دارای ضایعه پیگمانته منتشر بودند. شدت پیگمانتاسیون 54 نفر (58درصد) پیگمانتاسیون خفیف، 13نفر(14 درصد) متوسط، و 26 نفر (28درصد) شدید بودند. شایع ترین محل، لثه لبی، شایع ترین نوع، فیزیولوژیک بود. بین جنسیت و شیوع پیگمانتاسیون ارتباط معنی داری وجود نداشت(P=0. 09) ولی بین جنسیت و شدت پیگمانتاسیون (P=0. 047)، سن و شدت پیگمانتاسیون (P<0. 001 و r=0. 459) و رنگ پوست و نوع پیگمانتاسیون (P<0. 001) ارتباط معنی دار وجود داشت. نتیجه گیری: مطالعات نشان داد فراوانی ضایعات پیگمانته منتشر دهانی بیماران مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی اصفهان قابل توجه است.

همه گیری کوید 91 در سراسر دنیا و عواقب وخیم ابتلا به آن، دانشمندان را برآن ساخت که در جهت کنترل این پاندمی، اقدام به ساخت و تولید واکسن علیه آن نمایند. به ازای هر ده هزار دوز واکسن، یک مورد واکنش ناخواسته رخ میدهد. در این مقاله بروز بیماری درماتوز پورپوریک پیگمانته در یک آقای 66 ساله که واکسن سینوفارم دریافت نموده است را گزارش میدهیم.